Zadania CKE | Matura podstawowa z matematyki
1. Liczby rzeczywiste

Nierówność z wartością bezwzględną

Dla wygody wprowadzimy podstawowe nierówności z wartością bezwzględną:

|x| < b

|x| \le b

|x| > b

|x| \ge b

gdzie b>0.

Na przykład:

|x| < 7\quad (b=7)

|x|\ge 3\quad (b=3)

Nierówności z wartością bezwzględną ze znakiem <

Jeżeli |x| < b, to:
-b < x < b

Podobnie:

Jeżeli |x| \le b, to:
-b \le x \le b

Przykład. Rozwiąż: |x| < 7.

|x| < 7

-7 < x < 7

Gotowe. Możemy jeszcze zapisać rozwiązanie w postaci przedziału liczbowego. Zaznaczmy rozwiązanie na osi liczbowej:

rozwiązanie -7 < x < 7 na osi liczbowej

Czyli: x \in (-7,7).

Przypadek nierówności z liczbą ujemną

W przypadku gdy po prawej stronie znajduje się liczba ujemna, nie stosujemy powyższego rozpisania.

Na przykład:

|x| < -5

Wartość bezwzględna jest zawsze nieujemna, więc taka nierówność nie ma rozwiązań.

Zapisujemy:

x \in \varnothing

Nierówności z wartością bezwzględną ze znakiem >

Jeżeli |x| > b, to:
x > b \hspace{1mm}\vee\hspace{1mm} x < -b

Podobnie:

Jeżeli |x| \ge b, to:
x \ge b \hspace{1mm}\vee\hspace{1mm} x \le -b

Jak zapamiętać, że spójnikiem logicznym jest tutaj \vee? Obróćmy znak nierówności > o 90^{\circ} zgodnie z ruchem wskazówek zegara. I już mamy \vee.

Przykład. Rozwiąż: |x|\ge 3.

|x|\ge 3

x \ge 3\quad \vee\quad x \le -3

Mamy rozwiązanie. Możemy jeszcze zapisać to rozwiązanie w postaci przedziału liczbowego. Zaznaczmy rozwiązanie na osi liczbowej:

rozwiązanie x \ge 3\hspace{1mm} \vee\hspace{1mm} x \le -3 na osi liczbowej

Czyli: x \in (-\infty,-3] \cup [3,\infty).

Przypadek nierówności z liczbą ujemną

W przypadku gdy po prawej stronie znajduje się liczba ujemna, nie stosujemy powyższego rozpisania.

Na przykład:

|x| > -1

Nierówność jest spełniona dla wszystkich liczb rzeczywistych, ponieważ wartość bezwzględna jest zawsze nieujemna.

Zapisujemy:

x \in \mathbb{R}