Funkcja logarytmiczna
Logarytm jest określony tylko dla argumentów dodatnich, dlatego dziedziną funkcji logarytmicznej jest D = \mathbb{R}_{+}.
Funkcja logarytmiczna przyjmuje zarówno wartości dodatnie, jak i ujemne, dlatego zbiorem wartości funkcji logarytmicznej jest ZW = \mathbb{R}.
Funkcja logarytmiczna ma jedno miejsce zerowe. Jest nim x = 1, ponieważ f(1) = \log_{a}1 = 0 dla każdej dopuszczalnej podstawy a.
Wykres funkcji logarytmicznej
Kształt wykresu funkcji logarytmicznej zależy od podstawy a.
Dla a > 1 funkcja logarytmiczna jest rosnąca:
funkcja jest rosnąca (a = 2 > 1)
Dla a \in (0,1) funkcja logarytmiczna jest malejąca:
funkcja jest malejąca (a = \frac{1}{3} \in (0,1))
Wykres funkcji logarytmicznej zawsze przechodzi przez punkt (1,0). Dzieje się tak, ponieważ f(1) = \log_{a}1 = 0, niezależnie od wartości podstawy a.
Wykresy funkcji logarytmicznych zbliżają się do osi Oy, ale nigdy do niej nie dochodzą. Uważajmy zatem, aby rysując wykres funkcji logarytmicznej nie najechać na oś Oy.
Przy rysowaniu wykresu bierzemy pod uwagę, czy funkcja logarytmiczna jest rosnąca (a > 1), czy malejąca (a \in (0,1)). Zaznaczamy punkt (1,0), przez który zawsze przechodzi wykres funkcji logarytmicznej. Następnie obliczamy kilka punktów wykresu, najlepiej dwa dla 0 < x < 1 i dwa dla x > 1. Dobierajmy takie x, aby obliczone wartości f(x) były całkowite. W tym celu możemy wybierać argumenty x będące potęgami całkowitymi podstawy logarytmu. Zaznaczamy obliczone punkty w układzie współrzędnych i łączymy krzywą.
Przykład. Narysuj wykres funkcji f(x) = \log_{3}x.
Podstawa a = 3 > 1, zatem funkcja jest rosnąca. Zaznaczamy w układzie współrzędnych punkt (1,0), przez który na pewno wykres tej funkcji przechodzi:
Obliczamy współrzędne innych punktów wykresu. Możemy to zrobić w tabeli:
| x | \frac{1}{9} | \frac{1}{3} | 3 | 9 |
|---|---|---|---|---|
| f(x) = \log_{3}x |
f(\frac{1}{9}) = \log_{3}\frac{1}{9} = -2
f(\frac{1}{3}) = \log_{3}\frac{1}{3} = -1
f(3) = \log_{3}3 = 1
f(9) = \log_{3}9 = 2
Zatem:
| x | \frac{1}{9} | \frac{1}{3} | 3 | 9 |
|---|---|---|---|---|
| f(x) = \log_{3}x | -2 | -1 | 1 | 2 |
Otrzymane punkty: (\frac{1}{9}, -2), (\frac{1}{3}, -1), (3,1) oraz (9,2) zaznaczamy w układzie współrzędnych i wszystkie łączymy krzywą rosnącą: